Banknoty Rzeczypospolitej Polskiej 1919 - 1939

Odzyskanie niepodległości przez państwo polskie po 123 latach zaborów było procesem rozłożonym w czasie. Oficjalnie za dzień odzyskania niepodległości uznaje się 11 listopada 1918 roku. Tego dnia nastąpiło przejęcie Polskiej Krajowej Kasy Pożyczkowej (PKKP) przez władze polskie. Dnia 28 lutego 1919 r. sejm uchwalił ustawę o zastąpieniu aktualnej waluty "marki polskiej" nową walutą "złotym". W 1919 r. wydrukowano banknoty o nominałach 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 i 500 zł. Seria polskich banknotów zawierała właśnie tą datę, a jako emitenta podano Bank Polski, którego w tym roku jeszcze nie było. Przeszkodą uniemożliwiającą wprowadzenie nowo wydrukowanych banknotów był olbrzymi deficyt budżetowy oraz narastająca inflacja. Reformę walutową przeprowadzono dopiero 28 kwietnia 1924 r.

Po odzyskaniu niepodległości datowanego na dzień 11 listopada 1918 r. zachowano banknoty Generalnego Gubernatorstwa Warszawskiego jako prawny środek płatniczy, aż do dnia 30 listopada 1923 roku. W międzyczasie PKKP wydała dalsze banknoty w walucie markowej. Walutę markową można było wymieniać do 31 maja 1925 r. PKKP emitowała je z własną klauzulą prawną dotyczącą podjęcia się obowiązku wymiany przez państwo polskie.

W 1924 roku reforma walutowa była nieunikniona z powodu niezmiernie niskiej wartości marki polskiej. Dnia 28 kwietnia 1924 roku zlikwidowano Polską Krajową Kasę Pożyczkową, której funkcje przejął nowo otwarty Bank Polski. Tego samego dnia rozpoczęto wymianę marki polskiej na walutę złotową. Za 1'800'000 marek polskich płacono 1 złoty. Funkcje bilonu pełniły wydrukowane bilety zdawkowe o wartości 10, 20 i 50 groszy, oraz 1 i 5 groszy które były tworzone odpowiednio z banknotów 500'000 i 10'000'000 mkp. Bilety zdawkowe utrzymywane były aż do nasycenia rynku monetami. Możliwość wymiany biletów zdawkowych trwała do 30 czerwca 1932 roku.

W latach 1925 - 1929 emitowane były tzw. bilety zdawkowe - 2 i 5 zł oraz bilety państwowe - 5 zł, jak również banknoty o nominałach 10, 20 i 50 zł również tytułowane jako "BILETY BANKU POLSKIEGO". Banknoty z tego okresu były prawnym środkiem płatniczym jedynie przez kilka lat. Odmienne daty ich emisji znalazły również odzwierciedlenie w wycofywaniu ich z obiegu. Najdłużej bo aż do 7 maja 1940 r. w obiegu znajdowały się bilety o nominałach 10 i 50 zł.

W latach 1930 - 1938 wyemitowane zostały banknoty o nominałach 2, 5, 20 i 100 zł oraz banknot o nominale 1 zł oznaczony jako bilet państwowy. Banknot 20 zł występował w dwóch odmiennych wersjach. Podobnie jak w przypadku banknotów emitowanych w latach 1925 - 1929 również i tutaj mamy do czynienia z różnorodnością dat wprowadzania do obiegu, jak również wydalania z niego. Z wyemitowanych w tych czasach papierowych środków płatniczych najdłużej w obiegu pozostał bilet państwowy, którego ważność zakończyła się 20 maja 1940 roku.
Pokaż cały opis...

1919 - 1923

500 mkp

15 stycznia 1919
17 / 68 / 011

100 mkp

15 lutego 1919
18 / 66 / 009

1 mkp

17 maja 1919
19 / 59 / 002

1 klik (?)

24 czerwca 2019

5 mkp

17 maja 1919
20 / 61 / 004

20 mkp

17 maja 1919
21 / 64 / 007

1 000 mkp

17 maja 1919
22 / 70 / 013

1 mkp

23 sierpnia 1919
23 / 60 / 003

5 mkp

23 sierpnia 1919
24 / 62 / 005

10 mkp

23 sierpnia 1919
25 / 63 / 006

20 mkp

23 sierpnia 1919
26 / 65 / 008

100 mkp

23 sierpnia 1919
27 / 67 / 010

500 mkp

23 sierpnia 1919
28 / 69 / 012

1 000 mkp

23 sierpnia 1919
29 / 71 / 014

1/2 mkp

7 lutego 1920
30 / 58 / 001

5 000 mkp

7 lutego 1920
31 / 72 / 015

10 000 mkp

11 marca 1922
32 / 73 / 016

50 000 mkp

10 października 1922
33 / 74 / 017

250 000 mkp

25 kwietnia 1923
34 / 76 / 019

100 000 mkp

30 sierpnia 1923
35 / 75 / 018

500 000 mkp

30 sierpnia 1923
36 / 77 / 020

1 000 000 mkp

30 sierpnia 1923
37 / 78 / 021

5 000 000 mkp

20 listopada 1923
38 / 79 / 022

10 000 000 mkp

20 listopada 1923
39 / 80 / 023

50 000 000 mkp

20 listopada 1923
40 / - / -

100 000 000 mkp

20 listopada 1923
41 / - / -

1919 - 1924

1 zł

28 lutego 1919
47 / 81 / 024

2 zł

28 lutego 1919
48 / 82 / 025

5 zł

28 lutego 1919
49 / 84 / 027

10 zł

28 lutego 1919
50 / 87A / 029

20 zł

28 lutego 1919
51 / 90 / 031

50 zł

28 lutego 1919
52 / 95 / 035

100 zł

28 lutego 1919
53 / 97 / 037

500 zł

28 lutego 1919
54 / 99 / 039

1 gr

28 kwietnia 1924
42 / 100 / 040

5 gr

28 kwietnia 1924
43 / 101 / 041

10 gr

28 kwietnia 1924
44 / 102 / 042

20 gr

28 kwietnia 1924
45 / 103 / 043

50 gr

28 kwietnia 1924
46 / 104 / 044

5 zł

15 lipca 1924
57 / 85 / 027

10 zł

15 lipca 1924
58 / 88 / 029

20 zł

15 lipca 1924
59 / 91 / 031

1925 - 1929

2 zł

1 maja 1925
60 / 106 / 046

5 zł

1 maja 1925
61 / 107 / 047

50 zł

28 sierpnia 1925
62 / 96 (a/b) / 036

20 zł

1 marca 1926
63 / 92 (a/b/c) / 032

10 zł

20 lipca 1926
64 / 89 (a/b/bb/c) / 030

5 zł

25 października 1926
65 / 108 / 048

10 zł

20 lipca 1929
68 / 89 (d) / 030

20 zł

1 września 1929
69 / 92 (d) / 032

50 zł

1 września 1929
70 / 96 (d) / 036

1930 - 1938

5 zł

2 stycznia 1930
71 / 86 / 028

20 zł

20 czerwca 1931
72 / 93 / 033

100 zł

2 czerwca 1932
73 / 98 (a/b) / 038

100 zł

9 listopada 1934
74 / 98 (c/d/e) / 038

2 zł

26 lutego 1936
75 / 83 / 026

20 zł

11 listopada 1936
76 / 94 / 034

1 zł

1 października 1938
78 / 105 / 045
Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na używanie plików cookies. OKWięcej informacji