Banknoty Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej 1944 - 1989


Opis
Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN) 27 sierpnia 1944 roku wprowadził do obiegu bilety skarbowe Centralnej Kasy Skarbowej. Banknoty zaprojektowane przez artystów grafików sowieckich były zaopatrzone w błędną klauzulę prawną "przyjmowanie we wszystkich wypłatach jest obowiązkowym, fałszowanie będzie karane zgodnie z prawem". Późniejsze wersje były drukowane z poprawioną klauzulą "przyjmowanie we wszystkich wypłatach jest obowiązkowe, fałszowanie będzie karane zgodnie z prawem". Obie wersje posiadały nazwę nieistniejącego jeszcze Narodowego Banku Polskiego (NBP).

Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego (PKWN) dnia 6 stycznia 1945 roku wydał dekret o deponowaniu i wymianie banknotów z 1944 roku. Pieniądze te przestały być prawnym środkiem płatniczym 4 dni później tj. 10 stycznia 1945 roku, a sama wymiana była ograniczona do 500 zł na osobę. Otwarty 15 stycznia Narodowy Bank Polski (NBP) wyemitował banknot 1000 zł. Ze względów bezpieczeństwa w 1946 roku ukazały się nowe banknoty zaprojektowane przez artystów grafików Ryszarda Kleczewskiego i prof. Wacława Borowskiego.

Seria z 1946 r. również pozostawiała wiele do życzenia w kwestii bezpieczeństwa, dlatego w roku 1947 wydano kolejną serię banknotów o nominałach 20, 100, 500 i 1'000 zł. Jej projektantami byli artyści graficy Ryszard Kleczewski i prof. Wacław Borowski. Banknoty w tym okresie musiały nawiązywać do tematyki roboczo - chłopskiej.

Banknoty datowane na rok 1944 zostały wprowadzone do obiegu 1 lipca 1948 roku. Ich projektantem był prof. Wacław Borowski. Dnia 30 października 1948 r. przeprowadzono zmianę systemu pieniężnego. Banknoty z lat 1944 - 1947 można było wymieniać w relacji 100 do 1 niespełna 2 tygodnie (do 8 listopada 1950 r.), po których stawały się bezwartościowe. Posiadacze kont bankowych otrzymali 3 zł nowe za każde 100 zł starych. W tej samej relacji (100 do 3) przeliczono wszystkie ceny. 29 października 1965 r. wprowadzono do obiegu jedynie banknot o nominale 1'000 zł o odmiennej szacie graficznej od serii datowanej na rok 1944.

W 1975 r. rozpoczęła się emisja nowych banknotów z serii "Wielcy Polacy". Wraz z pogarszającą się sytuacją gospodarczą i postępującą inflacją sukcesywnie wprowadzano nowe, coraz większe nominały. Po wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r. wydano banknoty 10 i 20 złotowe datowane na 1 czerwiec 1982 r. Ich funkcją było zastąpienie bilonu. Seria "Wielcy Polacy" została domknięta przez banknot o nominale 200'000 zł z datą 12 grudnia 1989 r.
Cennik

1944


50 gr

50 gr ( 1944 - 1989)
banknot 50gr 1944 - 50 gr
Data: 1944
Nr ?: 104 / 163 / 049

1 zł

1 zł ( 1944 - 1989)
banknot 1zl 1944 - 1 zł
Data: 1944
Nr ?: 105 / 164 / 050

2 zł

2 zł ( 1944 - 1989)
banknot 2zl 1944 obowiazkowe - 2 zł
Data: 1944
Nr ?: 113 / 166 (d/e/f) / 052

5 zł

5 zł ( 1944 - 1989)
banknot 5zl 1944 obowiazkowe - 5 zł
Data: 1944
Nr ?: 114 / 169 (b/c) / 055

10 zł

10 zł ( 1944 - 1989)
banknot 10zl 1944 - 10 zł
Data: 1944
Nr ?: 108 / 172 (a) / 058

20 zł

20 zł ( 1944 - 1989)
banknot 20zl 1944 obowiazkowe - 20 zł
Data: 1944
Nr ?: 116 / 176 (b/c/d/e) / 062

50 zł

50 zł ( 1944 - 1989)
banknot 50zl 1944 obowiazkowe - 50 zł
Data: 1944
Nr ?: 117 / 181 (b/c) / 067

100 zł

100 zł ( 1944 - 1989)
banknot 100zl 1944 obowiazkowe - 100 zł
Data: 1944
Nr ?: 118 / 185 (b/c/d) / 071

500 zł

500 zł ( 1944 - 1989)
banknot 500zl 1944 obowiazkowe - 500 zł
Data: 1944
Nr ?: 119 / 191 (b/c) / 077

1945 - 1946


1 zł

1 zł ( 1944 - 1989)
banknot 1zl 1946 - 1 zł
Data: 15 maja 1946
Nr ?: 123 / 165 / 051

2 zł

2 zł ( 1944 - 1989)
banknot 2zl 1946 - 2 zł
Data: 15 maja 1946
Nr ?: 124 / 167 / 053

5 zł

5 zł ( 1944 - 1989)
banknot 5zl 1946 - 5 zł
Data: 15 maja 1946
Nr ?: 125 / 170 / 056

10 zł

10 zł ( 1944 - 1989)
banknot 10zl 1946 - 10 zł
Data: 15 maja 1946
Nr ?: 126 / 173 / 059

20 zł

20 zł ( 1944 - 1989)
banknot 20zl 1946 - 20 zł
Data: 15 maja 1946
Nr ?: 127 / 177 / 063

50 zł

50 zł ( 1944 - 1989)
banknot 50zl 1946 - 50 zł
Data: 15 maja 1946
Nr ?: 128 / 182 / 068

100 zł

100 zł ( 1944 - 1989)
banknot 100zl 1946 - 100 zł
Data: 15 maja 1946
Nr ?: 129 / 186 / 072

500 zł

500 zł ( 1944 - 1989)
banknot 500zl 1946 - 500 zł
Data: 15 stycznia 1946
Nr ?: 121 / 192 / 078

1 000 zł

1 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 1000zl 1945 - 1 000 zł
Data: 1945
Nr ?: 120 / 196 / 082

1 000 zł

1 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 1000zl 1946 - 1 000 zł
Data: 15 stycznia 1946
Nr ?: 122 / 197 / 083

1947


20 zł

20 zł ( 1944 - 1989)
banknot 20zl 1947 - 20 zł
Data: 15 lipca 1947
Nr ?: 130 / 178 / 064

100 zł

100 zł ( 1944 - 1989)
banknot 100zl 1947 - 100 zł
Data: 15 lipca 1947
Nr ?: 131 / 187 / 073

500 zł

500 zł ( 1944 - 1989)
banknot 500zl 1947 - 500 zł
Data: 15 lipca 1947
Nr ?: 132 / 193 / 079

1 000 zł

1 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 1000zl 1947 - 1 000 zł
Data: 15 lipca 1947
Nr ?: 133 / 198 / 084

1948


2 zł

2 zł ( 1944 - 1989)
banknot 2zl 1948 - 2 zł
Data: 1 lipca 1948
Nr ?: 134 / 168 / 054

5 zł

5 zł ( 1944 - 1989)
banknot 5zl 1948 - 5 zł
Data: 1 lipca 1948
Nr ?: 135 / 171 / 057

10 zł

10 zł ( 1944 - 1989)
banknot 10zl 1948 - 10 zł
Data: 1 lipca 1948
Nr ?: 136 / 174 / 060

20 zł

20 zł ( 1944 - 1989)
banknot 20zl 1948 - 20 zł
Data: 1 lipca 1948
Nr ?: 137 / 179 / 065

50 zł

50 zł ( 1944 - 1989)
banknot 50zl 1948 - 50 zł
Data: 1 lipca 1948
Nr ?: 138 / 183 / 069

100 zł

100 zł ( 1944 - 1989)
banknot 100zl 1948 - 100 zł
Data: 1 lipca 1948
Nr ?: 139 / 188 / 074

500 zł

500 zł ( 1944 - 1989)
banknot 500zl 1948 - 500 zł
Data: 1 lipca 1948
Nr ?: 140 / 194 / 080

1962 - 1965


1 000 zł

1 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 1000zl 1965 - 1 000 zł
Data: 29 października 1965
Nr ?: 141 / 199 / 085

1974 - 1989


10 zł

10 zł ( 1944 - 1989)
banknot 10zl 1982 - 10 zł
Data: 1 czerwca 1982
Nr ?: 156 / 175 / 061

20 zł

20 zł ( 1944 - 1989)
banknot 20zl 1982 - 20 zł
Data: 1 czerwca 1982
Nr ?: 157 / 180 / 066

50 zł

50 zł ( 1944 - 1989)
banknot 50zl 1975 - 50 zł
Data: 9 maja 1975
Nr ?: 144 / 184 (a/aa/b/bb) / 070

100 zł

100 zł ( 1944 - 1989)
banknot 100zl 1979 - 100 zł
Data: 1 czerwca 1979
Nr ?: 151 / 189 (d/dd) / 075

200 zł

200 zł ( 1944 - 1989)
banknot 200zl 1976 - 200 zł
Data: 25 maja 1976
Nr ?: 147 / 190 (a/aa/b/bb) / 076

500 zł

500 zł ( 1944 - 1989)
banknot 500zl 1976 - 500 zł
Data: 15 czerwca 1976
Nr ?: 148 / 195 (c/cc) / 081

1 000 zł

1 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 1000zl 1982 - 1 000 zł
Data: 1 czerwca 1982
Nr ?: 162 / 200 (d/dd) / 086

2 000 zł

2 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 2000zl 1977 - 2 000 zł
Data: 1 maja 1977
Nr ?: 149 / 201 (a/aa) / 087

5 000 zł

5 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 5000zl 1982 - 5 000 zł
Data: 1 czerwca 1982
Nr ?: 164 / 202 (a/aa/b/bb) / 088

10 000 zł

10 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 10000zl 1988 - 10 000 zł
Data: 1 grudnia 1988
Nr ?: 174 / 203 (b/bb/c/cc) / 089

20 000 zł

20 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 20000zl 1989 - 20 000 zł
Data: 1 lutego 1989
Nr ?: 175 / 204 / 090

50 000 zł

50 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 50000zl 1989 - 50 000 zł
Data: 1 grudnia 1989
Nr ?: 176 / 205 / 091

200 000 zł

200 000 zł ( 1944 - 1989)
banknot 200000zl 1989 - 200 000 zł
Data: 1 grudnia 1989
Nr ?: 177 / 207 / 093